dzień


dzień
1. Ciche dni «dni, podczas których skłóceni małżonkowie nie odzywają się do siebie»: Czasami sam zaczynałem dostrzegać, że coś jest ze mną nie tak: kolejna zmiana zakładu pracy, bo z poprzedniego zwolniono mnie dyscyplinarnie; w rodzinie coraz częściej ciche dni (...). A. Dodziuk, W. Kamecki, Matnia.
2. Dni otwarte «okres, w czasie którego zainteresowani mogą zapoznać się z uczelnią, zakładem pracy itp. i uzyskać potrzebne informacje»: W przyszłym tygodniu na uniwersytecie rozpoczną się dni otwarte. Życie 09/03/2000.
3. Do sądnego dnia «bardzo długo, w nieskończoność»: Możesz sobie gadać do sądnego dnia. W. Myśliwski, Pałac.
4. Dzień i noc; dniem i nocą; dniami i nocami «jednym ciągiem, bez przerw, bezustannie»: Zdarzało mu się maszerować dniami i nocami, naprzód, wciąż na wschód za wrogiem uciekającym. S. Żeromski, Przedwiośnie.
5. Dzień w dzień; dzień po dniu «stale, regularnie»: (...) należę do ludzi, którzy biorą czasem książkę do ręki, a gazetę czytają dzień w dzień. T. Różewicz, Opowiadania.
6. Na dniach «w ciągu najbliższych dni, niedługo»: (...) zakwitły kasztany nad rzeką, a na dniach powinna zakwitnąć japońska czereśnia. H. Krall, Taniec.
7. Na dzień dobry «na początek, w momencie spotkania kogoś lub rozpoczęcia czegoś»: Górale na dzień dobry dali nam po szklance spirytusu bez popitki. Całe towarzystwo leżało potem nieprzytomne (...). CKM 5/2001.
8. Nie znać dnia ani godziny
a) «nie wiedzieć, kiedy coś nastąpi»: Nikt nie zna dnia ani godziny. Tak jak starożytni Egipcjanie, powinniśmy stale myśleć o śmierci, szykować się do niej. T. Mirkowicz, Pielgrzymka.
b) «nie mieć chwili spokoju»: (...) czując się niepewni i zagrożeni, nie znając teraz dnia ani godziny, połączeni wspólną niewygodą i strachem, zaczynają (...) spiskować, podjudzać do buntów (...). R. Kapuściński, Cesarz.
9. Podobny jak dzień do nocy «zupełnie niepodobny»: (...) rodzone siostry, a podobne jak dzień do nocy. Roz bezp 1999.
10. Sądny dzień «wielkie zamieszanie, rozgardiasz, chaos»: Wszyscy krzyczą naraz, nic nie słychać i robi się sądny dzień (...). B. Wojdowski, Chleb.
11. Szukać wczorajszego dnia «szukać nie wiadomo czego, błąkać się bez celu»: (...) co tak łazisz bez celu, szukasz wczorajszego dnia? Roz bezp 2000.
12. W biały dzień «nie kryjąc się z niczym, jawnie, otwarcie»: Uliczni rozbójnicy rozwydrzyli się do tego stopnia, że napadają w biały dzień, na oczach wielu świadków. ŻW 08/01/2002.
13. Z dnia na dzień
a) «stopniowo»: Z dnia na dzień pogarszała się sytuacja militarna Polski. Klęska stawała się coraz bardziej realna (...). Polityka 33/2000.
b) «nagle, szybko»: O przeciekach najczęściej dowiadujemy się przed terminem egzaminów, można więc jeszcze zmienić tematy, nawet z dnia na dzień (...). Wprost 914/2000.
Barowy dzień zob. barowy.
(Być) cały dzień na nogach zob. noga 4.
Czyjeś dni są policzone zob. godzina 2.
Do białego dnia zob. biały 2.
Dokonać dni zob. dokonać.
Jak w pierwszym dniu stworzenia zob. stworzenie.
Liczyć dni i godziny do czegoś zob. liczyć.
Rozbój w biały dzień zob. rozbój.
Ubyło dnia zob. ubyć 1.
Z nocy robić dzień zob. noc 3.
Żyć dniem jutrzejszym zob. żyć 5.
Żyć, życie z dnia na dzień, żyć dniem dzisiejszym zob. żyć 12.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • dzień — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż III, D. dnia; lm M. dni || dnie (w połączeniu z liczebnikami tylko dni), D. dni {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} okres od świtu do zmierzchu : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dzień krótki, długi.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dzień — m I, D. dnia; lm M. dnie a. dni (przy liczebnikach tylko: dni) D. dni 1. «okres od wschodu do zachodu słońca; także światło spowodowane znajdowaniem się słońca nad horyzontem» Dzień słoneczny, skwarny, upalny. Dzień bezsłoneczny, mglisty,… …   Słownik języka polskiego

  • dzień w dzień — {{/stl 13}}{{stl 8}}przysł. {{/stl 8}}{{stl 7}} codziennie, w każdy dzień : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dzień w dzień przychodzi pijany do domu. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Dzień Gniewu — is the ninth album of Polish punk rock band Włochaty.Infobox Album Name = Dzień Gniewu Type = Album Artist = Włochaty Background = Orange Released = 2004 Recorded = 2004 Genre = Punk rock Length = Label = Rockers Publishing Producer = Szymon… …   Wikipedia

  • dzień dobry — {{/stl 13}}{{stl 8}}wykrz. {{/stl 8}}{{stl 7}} uniwersalna formuła powitania stosowana przez cały dzień, aż do godzin wieczornych {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Dzień świra — DAY OF THE WACKO (pl. Dzień Świra) is a 2002 comedy starring Marek Kondrat, Piotr Machalica, Andrzej Grabowski, and Janina Traczykówna. It was directed by Marek Koterski and is distributed by Vision.The film was rewarded for best male starring… …   Wikipedia

  • po dziś dzień — → dzień …   Słownik języka polskiego

  • Nowy Dzień — Front page of the final edition, 2006 Type Daily newspaper Format …   Wikipedia

  • Agroturystyka Dzień Dobry — (Карпач,Польша) Категория отеля: Адрес: Ściegny 118, 58 540 Карпач, Польша …   Каталог отелей

  • na co dzień — {{/stl 13}}{{stl 8}}przysł. {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} w dni powszednie; przeznaczony na dni powszednie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Na co dzień jadał skromnie, a w niedzielę szedł do restauracji. To ubranie na co… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień